Poradniki

Elementy pomocnicze uk艂ad贸w automatyki - do czego si臋 przydadz膮?

Elementy pomocnicze uk艂ad贸w automatyki - do czego si臋 przydadz膮?

Automatyka domowa, jak r贸wnie偶 przemys艂owa, sk艂ada si臋 z wielu element贸w wsp贸艂pracuj膮cych ze sob膮. Integracja ich w jednym systemie gwarantuje skuteczn膮 i bezpieczn膮 realizacj臋 poszczeg贸lnych proces贸w. Poza najwa偶niejszymi urz膮dzeniami oraz uk艂adami, niezwykle wa偶ne s膮 tak偶e wszelkie produkty pomocnicze.

Z regu艂y s膮 to drobne przyrz膮dy, kt贸re bior膮 udzia艂 mi臋dzy innymi w ochronie poszczeg贸lnych urz膮dze艅, przetwarzaniu i wzmacnianiu sygna艂贸w, zamianie pr膮du czy chocia偶by w komunikacji z wykorzystaniem wybranych protoko艂贸w. Warto dobiera膰 je w zale偶no艣ci od potrzeb, ale r贸wnie偶 specyfiki uk艂ad贸w automatyki. Bez tego mo偶e si臋 bowiem okaza膰, 偶e poszczeg贸lne elementy s膮 ze sob膮 niekompatybilne.

Separatory i przetworniki sygna艂u w automatyce

Na pocz膮tek warto wskaza膰 produkty, kt贸re maj膮 wp艂yw na proces obs艂ugi sygna艂u steruj膮cego urz膮dze艅 wchodz膮cych w sk艂ad ca艂ego uk艂adu automatyki 鈥 zar贸wno tej domowej, jak i przemys艂owej. Szczeg贸lnie istotne wydaj膮 si臋 dwa elementy pomocnicze.

  • Separator sygna艂u 鈥 jak sama nazwa wskazuje, zapewnia separacj臋 sygna艂贸w steruj膮cych. W zale偶no艣ci od systemu, u偶ytkowany jest w wydzielonych podgrupach sterowania lub w sterowaniu centralnym. W konkretnych kierunkach sygna艂 jest przepuszczany, natomiast pozosta艂ych ulega zablokowaniu. Element ten jest cz臋sto stosowany w uk艂adach sterowania roletami lub o艣wietleniem.

Na rynku znale藕膰 mo偶na te偶 separatory linii oraz separatory sieciowe, dzia艂aj膮ce r贸wnie偶 jako wzmacniacze. Elementy te stosowane s膮 do separacji galwanicznej urz膮dze艅 (ochrona przeciwprzepi臋ciowa, na przyk艂ad komputer贸w). W podobny spos贸b dzia艂aj膮 separatory sygna艂贸w analogowych, kt贸re bior膮 udzia艂 w konwersji sygna艂贸w steruj膮cych.

  • Przetwornik sygna艂u 鈥 w uk艂adach automatyki wykorzystywany przede wszystkim do zmiany ci膮g艂ego sygna艂u steruj膮cego na pojedyncze impulsy. Przetworniki montowane s膮 w uk艂adach sterowania i wykorzystywane do przetwarzania na impulsy (do sterowania np. roletami) sygna艂u pochodz膮cego na przyk艂ad z zegara lub automatu zmierzchowego.

Elementy pomocnicze automatyki 鈥 mostki, modu艂y i filtry

Przechodzimy dalej, by wskaza膰 kolejne produkty, kt贸re powinny by膰 znane przez instalator贸w uk艂ad贸w automatyki. Pe艂ni膮 one bowiem istotne funkcje w procesie funkcjonowania system贸w. Na przyk艂ad podczas zamiany pr膮du przemiennego na pr膮d sta艂y.  Do realizacji tego procesu s艂u偶膮 mostki prostownicze. Sk艂adaj膮 si臋 one z element贸w prostuj膮cych i z kondensator贸w.

Kolejnym wa偶nym urz膮dzeniem jest modu艂 terminacyjny sieci. Montowany jest on przede wszystkim w uk艂adach automatyki wykorzystuj膮cych sie膰 RS-485. Modu艂 wzmacnia jej sygna艂, a tak偶e realizuje procesy terminacji (poprawia jako艣膰 przesy艂ania danych) oraz polaryzacji. Sie膰 RS-485 ma ogromne znaczenie dla komunikacji przemys艂owej. Zapewnia bowiem obs艂ug臋 wielopunktowych linii transmisyjnych (stosowana w takich protoko艂ach sieciowych jak Modbus i Profibus).

Automatyka przemys艂owa korzysta r贸wnie偶 z element贸w ochronnych i podtrzymania zasilania. Spo艣r贸d nich wymieni膰 nale偶y mi臋dzy innymi modu艂 rezerwy zasilania, kt贸ry zasila odbiorniki o konkretnym napi臋ciu zasilania (warto艣ci te nale偶y przeanalizowa膰 przed zakupem modu艂u), a tak偶e filtry przeciwzak艂贸ceniowe. Montowane s膮 one na przyk艂ad w rozdzielniach przemys艂owych. Kolejnym elementem ochronnym jest przeka藕nik rezystancyjny, kt贸ry zabezpiecza urz膮dzenia elektryczne - g艂贸wnie silniki, przed nag艂ym wzrostem temperatury.

Automatyka przemys艂owa 鈥 konwertery

Ostatnimi omawianymi elementami pomocniczymi b臋d膮 konwertery, kt贸re oferowane s膮 w r贸偶nych rozmiarach i konfiguracjach. W zale偶no艣ci od specyfiki systemu, wykorzystywane s膮 do wsparcia transmisji danych z portu szeregowego RS-485 do sieci LAN lub bezpo艣rednie pod艂膮czenie do komputera poprzez port USB. Konwertery zapewniaj膮 mi臋dzy innymi dost臋p do urz膮dze艅 po艂膮czonych sieci膮 Modbus w sieciach lokalnych, a tak偶e przez internet (konieczne jest udost臋pnienie adresu IP). Dzia艂aj膮 te偶 jako serwery port贸w szeregowych. Przed ich wyborem warto sprawdzi膰, jakich port贸w u偶ywaj膮 do komunikacji (na przyk艂ad TCP, UDP oraz DHCP).

Elementy pomocnicze uk艂ad贸w automatyki pe艂ni膮 wiele istotnych funkcji, o kt贸rych nie mo偶na zapomina膰. Zagwarantuj膮 odpowiednie przetwarzanie sygna艂贸w, ochron臋 sieci, jak r贸wnie偶 wsparcie dla transmisji danych.